Türkiye’nin ilk uçak fabrikası TOMTAŞ 2023 yılında Kayseri’de yeniden açılıyor

TOMTAŞ Havacılık ve Teknoloji AŞ, uçak ve helikopter parçaları üretmek için kapatılan Kayseri fabrikasını 205 milyon liralık yatırımla yeniden üretime açacak.

Türk havacılık sanayisinin kurucu firması TOMTAŞ, Kayseri’nin merkez Melikgazi ilçesinde kurulacak fabrikası ile tekrar Türk havacılık sanayisi için üretime başlayacak.

TOMTAŞ fabrikası uçak gövdesi, kanatları, kapıları, kumanda yüzeyleri, iniş takımları, ana montaj parçaları, pervaneler, helikopter motorları ve motor parçaları tasarlanıp üretilecek.Türk havacılık sektöründeki ithalatın böylece önlenmesi ve yerli savunma sanayinin gelişmesine katkı sağlanması, olası ambargolara karşı ise piyasayı yerli üretim parçalar ile desteklemesi hedeflenmektedir.

TOMTAŞ Kayseri’nin Melikgazi ilçesinde kuracağı fabrika için 205 milyon TL yatırım planmaktadır. Açılacak fabrikanın yıllık 420 bin kg üretim kapasitesi hedeflenmektedir. Tesis için 10 milyon 207 bin 500 dolarlık makine ve teçhizat satın alınacak.

TOMTAŞ Havacılık ve Teknoloji AŞ’nin geçmişi 1920’li yıllara uzanıyor. Türk Tayyare Cemiyetinin 1925’te kurulması sonrasında bir uçak fabrikası kurulması için harekete geçildi. Sermaye ve teknik eleman konusundaki ihtiyaçlar göz önüne alınarak Alman Junkers firmasıyla ortaklık kuruldu.Tayyare ve Motor Türk AŞ’nin (TOMTAŞ) resmi açılışı 1926’da yapıldı. Fabrikanın teçhizatları ve personelinin bir kısmı Almanya’dan getirildi. Fabrika bünyesinde patenti Junkers firmasına ait uçakların parça montajı ve bazı parçalarının üretimi yapıldı.

Fabrikada çalışan Alman ve Türk işçiler arasındaki ücret farkı ve Junkers firmasının anlaşma gereği doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi gibi nedenlerle ortaklık uzun süreli olmadı ve 1928 yılında sonlandı.Junkers’ın hisseleri Türk Tayyare Cemiyetine devredildi. TOMTAŞ, Kayseri Uçak Fabrikası adı altında 1931’de yeniden açıldı. Bu fabrika da çeşitli değişimler geçirdikten sonra bugünkü Kayseri Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığına dönüştü.

Tayyare ve Motor Türk Anonim Şirketi (TOMTAŞ) ve Kayseri Uçak Fabrikası

1926 yılında Kayseri’de kurulan Tayyare ve Motor Türk AŞ (TOMTAŞ)
döneminin en iyi havacılık fabrikalarından ve aynı zamanda Türk havacılık
tarihinin de en önemli kilometre taşlarından biridir.

TOMTAŞ fabrikası 1928 yılında üretime başlamıştır. 1941 yılına kadar aralarında Alman Junkers A-20, Alman Gotha 145, Alman Junkers F-13, ABD Curtiss Hawk muharebe uçağı, ABD Fledgling eğitim, Polonya P-24 uçağı ve planör olmak üzere farklı tip ve çeşitli özellikte yaklaşık 200 adet uçak üretilmiştir.

TOMTAŞ KAYSERİ UÇAK FABRİKASININ KURULUŞ SÜRECİ

Mustafa Kemal Atatürk Türk Hava Kurumu’nun açılışından 8 ay sonra uçak fabrikası kurulması için talimat verdi. Arından Alman Uçak üretim firması Junkers ile ortak olarak 15 Ağustos 1925 yılında Kayseri ili Melikgazi ilçesinde Tayyare, Otomobil ve Motor Anonim Şirketi (TOMTAŞ) açıldı.